{"id":13136,"date":"2020-12-08T10:54:19","date_gmt":"2020-12-08T09:54:19","guid":{"rendered":"https:\/http:\/\/blog1.adriagate.com.adriagate.comhttp:\/\/blog1.adriagate.com\/?p=13136"},"modified":"2020-12-11T09:43:56","modified_gmt":"2020-12-11T08:43:56","slug":"palac-ktory-stworzyl-miasto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog1.adriagate.com\/pl\/palac-ktory-stworzyl-miasto\/","title":{"rendered":"Pa\u0142ac, kt\u00f3ry stworzy\u0142 miasto"},"content":{"rendered":"

Czy wiesz, \u017ce miasto Split<\/a> ma jeden z najlepiej zachowanych zabytk\u00f3w architektury rzymskiej na \u015bwiecie? I to w\u0142a\u015bnie ten pomnik, pa\u0142ac cesarza Dioklecjana<\/strong>, kolebka dzisiejszego Splitu, najwi\u0119kszego miasta Dalmacji i popularnego celu turystycznego dla podr\u00f3\u017cnik\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ta monumentalna per\u0142a \u015bwiatowego dziedzictwa powsta\u0142a, jako po\u0142\u0105czenie luksusowej willi – domku letniskowego i rzymskiego obozu wojskowego (castrum), podzielonych na cztery cz\u0119\u015bci dwiema g\u0142\u00f3wnymi ulicami. W tym schemacie po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 Pa\u0142acu by\u0142a przeznaczona na cesarza, jego mieszkanie i odpowiednie ceremonie pa\u0144stwowe i religijne, za\u015b p\u00f3\u0142nocna na gwardi\u0119 cesarsk\u0105 – wojsko, s\u0142u\u017cb\u0119, magazyny itp. Pa\u0142ac Dioklecjana to prostok\u0105tna budowla (oko\u0142o 215 x 180 metr\u00f3w) z czterema du\u017cymi wie\u017cami. Poniewa\u017c pa\u0142ac znajdowa\u0142 si\u0119 6 kilometr\u00f3w od najbli\u017cszego du\u017cego miasta (Salona), otoczony by\u0142 16 wa\u0142ami obronnymi. <\/strong>Do pa\u0142acu prowadzi\u0142y cztery wej\u015bcia, trzy od strony l\u0105du i jedno od strony morza. Strona po\u0142udniowa zwr\u00f3cona w stron\u0119 morza (kt\u00f3ra w czasach Dioklecjana zosta\u0142a zalana przez morze) mia\u0142a mniej otwor\u00f3w i drzwi ni\u017c strona wschodnia i zachodnia, kt\u00f3re by\u0142y podobne i bez dekoracji. Wej\u015bcie p\u00f3\u0142nocne, z podw\u00f3jnymi drzwiami, by\u0142o g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciem do pa\u0142acu. Z dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych ulic (cardo i decumanus), cardo prowadzi\u0142o na perystyl<\/strong>, monumentaln\u0105 otwart\u0105 przestrze\u0144 przed mieszkaniem cesarza. Po lewej stronie znajdowa\u0142o si\u0119 mauzoleum cesarza w miejscu dzisiejszej katedry \u015bw. Dujma<\/strong>, a po prawej stronie by\u0142y trzy \u015bwi\u0105tynie. G\u0142\u00f3wn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 by\u0142a Jowisz<\/strong>, kt\u00f3ra do dzi\u015b jest dobrze zachowana, a dwie pozosta\u0142e to Kibelin i Wenus. Pa\u0142ac zbudowano z kamienia z Bra\u010da, a elementy dekoracyjne, takie jak sfinksy, marmur i rze\u017abione dekoracje, sprowadzono z Egiptu, W\u0142och i Grecji.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Historia Katedry i Vestibulu<\/strong><\/p>\n

Prawdziw\u0105 ciekawostk\u0105 historyczn\u0105 jest fakt, \u017ce dzisiejsza Katedra \u015bw. Duje<\/strong> zosta\u0142a zbudowana za panowania cesarza Dioklecjana. Pocz\u0105tkowo nie by\u0142 pomy\u015blany jako ko\u015bci\u00f3\u0142, ale jako grobowiec przysz\u0142ego cesarza. Cesarz wyp\u0119dzi\u0142 wszystkich chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy mieszkali w pobli\u017cu Splitu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich uciek\u0142a na pobliskie wyspy, a niekt\u00f3rzy zgin\u0119li. Jednym z nich by\u0142 dzisiejszy m\u0119czennik i \u015bwi\u0119ty, \u015bw. Duje. Kilkaset lat po \u015bmierci cesarza do Splitu wr\u00f3cili chrze\u015bcijanie. Wyj\u0119li cesarski sarkofag z budynku i zamiast tego umie\u015bcili sarkofag \u015bw. Duje, a budynek sta\u0142 si\u0119 ko\u015bcio\u0142em. Zwiedzaj\u0105c katedr\u0119, koniecznie odwied\u017a dzwonnic\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a zbudowana w stylu gotyckim w XIV wieku.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kolejnym kulturalno-historycznym \u201especja\u0142em\u201d Pa\u0142acu Dioklecjana jest Vestibul, hol apartamentu cesarza, kt\u00f3ry kiedy\u015b mia\u0142 wielk\u0105 kopu\u0142\u0119, a jeszcze p\u00f3\u0142 wieku temu by\u0142 zamieszkany. Vestibul do dzi\u015b wygl\u0105da fascynuj\u0105co, a p\u00f3\u0142koliste wn\u0119ki z pos\u0105gami i du\u017c\u0105 kopu\u0142\u0105 w swoim pierwotnym blasku mia\u0142y b\u0142yszcz\u0105ce mozaiki w kolorach. By\u0142y to pi\u0119kne pokoje dla pot\u0119\u017cnego cesarza i jego \u015bwity.<\/p>\n

Dzisiejsze bogate \u017cycie cesarskich piwnic<\/strong><\/p>\n

Piwnice Pa\u0142acu Dioklecjana to jedne z najlepiej zachowanych staro\u017cytnych kompleks\u00f3w tego typu na \u015bwiecie i to one w du\u017cej mierze odpowiadaj\u0105 za to, \u017ce historyczne centrum Splitu zosta\u0142o wpisane na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO w 1979 roku. W czasach rzymskich ich funkcj\u0105 by\u0142o podwy\u017cszenie pomieszcze\u0144 apartamentu cesarza na pi\u0119trze, ale by\u0142y one r\u00f3wnie\u017c pomieszczeniami magazynowymi Pa\u0142acu. B\u0119d\u0105c wiernymi konstrukcyjnie kopiami sal g\u00f3rnych, umo\u017cliwiaj\u0105 wierne odtworzenie wygl\u0105du komnat cesarskich. We wczesnym \u015bredniowieczu cz\u0119\u015b\u0107 z nich by\u0142a wykorzystywana jako mieszkania, a w jednej hali znaleziono fragmenty turnja\u010dicy do produkcji oliwy i wina, kt\u00f3re wci\u0105\u017c mo\u017cemy zobaczy\u0107 w tym samym miejscu. Do sal na parterze wchodzi si\u0119 przez Porta Aenea, od strony portu lub klatk\u0119 schodow\u0105 z Perystylu, a Piwnice wci\u0105\u017c s\u0105 pe\u0142ne \u017cycia. Regularnie organizuj\u0105 wystawy malarstwa i rze\u017aby, spektakle teatralne, jarmarki, takie jak Mi\u0119dzynarodowy Festiwal Kwiat\u00f3w, imprezy gastronomiczne i enologiczne oraz wiele innych wydarze\u0144 spo\u0142eczno-kulturalnych. Centralna sala, g\u0142\u00f3wna komunikacja z Rivy do Perystylu, to miejsce, w kt\u00f3rym mo\u017cna kupi\u0107 cenne pami\u0105tki, a ca\u0142a pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 Piwnicy jest otwarta na wycieczki jako jedna z najwi\u0119kszych atrakcji Splitu, cz\u0119sto z Perystylem i synonimem Pa\u0142acu Dioklecjana.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Split \u2013 \u015br\u00f3dziemnomorski kwiat z pa\u0142acem w sercu<\/strong><\/p>\n

Na przestrzeni wiek\u00f3w mieszka\u0144cy pa\u0142acu, a nast\u0119pnie mieszka\u0144cy Splitu, dostosowywali te przestrzenie do swoich potrzeb, tak wi\u0119c zabudowa wewn\u0119trzna i zewn\u0119trzne mury z wie\u017cami znacznie zmieni\u0142y sw\u00f3j pierwotny wygl\u0105d, ale zarysy pa\u0142acu cesarskiego s\u0105 nadal bardzo widoczne.<\/p>\n

Pa\u0142ac Dioklecjana jest prawdopodobnie jedynym zabytkiem kultury na \u015bwiecie, w kt\u00f3rym nadal mieszkaj\u0105 ludzie. Wszystkie te cenne i dobrze zachowane zabytki kultury, takie jak Perystyl, Mauzoleum Dioklecjana, \u015awi\u0105tynia Jowisza i roma\u0144ski dom, \u015bwiadcz\u0105 o bogatej historii tej \u015br\u00f3dziemnomorskiej per\u0142y.<\/p>\n

Niezale\u017cnie od celu Twojej podr\u00f3\u017cy do Splitu, niezale\u017cnie od Twojej wiedzy historycznej i zainteresowania sztuk\u0105, Pa\u0142ac Dioklecjana powinien by\u0107 nieuniknion\u0105 atrakcj\u0105 dla ka\u017cdego odwiedzaj\u0105cego i punktem rozpocz\u0119cia pe\u0142nego zwiedzania Splitu.<\/p>\n

Split to wyj\u0105tkowe miasto pe\u0142ne historii, kultury, \u017cywotno\u015bci, wydarze\u0144 artystycznych i rozrywkowych – miasto, kt\u00f3re ma w swoim sercu Pa\u0142ac Cesarski i miasto, kt\u00f3re zdecydowanie powiniene\u015b umie\u015bci\u0107 na swojej li\u015bcie \u017cycze\u0144 na 2021 rok.<\/p>\n