Pałac Dioklecjana - Split - Dziedzictwo UNESCO Chorwacja



Pałac Dioklecjana w roku 1979 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jest jednym z najlepiej zachowanych rzymskich zabytków na świecie. Pałac cesarski wybudowano między 295 i 305 rokiem jako połączenie luksusowej willi i rzymskiego obozu warownego (Castra Romana). Podzielony został na cztery części dwiema głównymi ulicami. Południowa część pałacu została zaprojektowana dla samego cesarza na jego siedzibę, a północna dla cesarskiej armii, służby, na magazyny itd. Zbudowana jest z kamienia pochodzącego z wyspy Brac, a wszelkie ozdobne detale, sfinksy, marmur i rzeźbione dekoracje pochodzą  Egiptu, Włoch i Grecji.

Ponieważ pałac był oddalony od najbliższego dużego miasta 6 km (Salona), został otoczony murami obronnymi (16 murów). Istniały cztery wejścia do pałacu, trzy od strony lądu i jedno od morza. Część południowa, skierowana w stronę morza i narażona na uderzenie fal miała mniej otworów i drzwi niż część wschodnia i zachodnia, które były do siebie podobne i bez dekoracji. Wejście północne z podwójnymi wrotami było głównym wejściem do pałacu. Jedna z dwóch głównych ulic (Cardo i Decumanus) prowadziła na perystyl (wewnętrzny dziedziniec). Z lewej strony znajdowało się mauzoleum cesarza ( aktualnie katedra Św. Domniusa), a z prawej trzy świątynie. Głowna świątynia jest świątynią Jowisza, pozostałe dwie Kybele i Wenus. Westybul do dzisiaj prezentuje się bardzo atrakcyjnie. Ów reprezentacyjny przedsionek przy wejściu do pałacu niegdyś posiadał wielką kopułę, a jeszcze pół wieku temu był zamieszkały.

Budynki z różnych okresów historycznych są dobrze zachowane. Podobnie serce samego pałacu. Przekształcaniu pałacu w miasto, towarzyszyła przemiana cesarskiego mauzoleum w katedrę. Katedra pierwotnie była poświęcona Dziewicy Marii, jednak pod koniec średniowiecza jej patronem ogłoszono męczennika z Salony i opiekuna Splitu - Św. Domniusa. Pałac Dioklecjana jest najprawdopodobniej jedynym zabytkiem na świecie, w którym wciąż mieszkają ludzie. O bogatej historii tego miejsca świadczy świetnie zachowany Perystyl, mauzoleum Dioklecjana, świątynia Jowisza, wczesnochrześcijańskie kościoły, romańskie domy, dzieła rzeźbiarza Jurja Dalmatinca i wiele innych interesujących zabytków.